Lời khuyên hút chân không thực phẩm đúng cách

Hút chân không là cách đơn giản nhất để kéo dài tuổi thọ của thực phẩm trong bếp gia đình Việt. Khi được hút đúng cách, thực phẩm có thể giữ được độ tươi lâu hơn tới 8 lần so với cách bảo quản thông thường. Không chỉ vậy, đóng gói chân không còn giúp bạn chia khẩu phần gọn gàng, ướp thịt nhanh hơn và tiết kiệm đáng kể chi phí đi chợ mỗi tuần. Bài viết này tổng hợp những kinh nghiệm thực tế để bạn đạt kết quả tốt nhất ngay từ lần đầu sử dụng.

Vì sao hút chân không giữ thực phẩm tươi lâu hơn

Phần lớn quá trình hư hỏng của thực phẩm bắt nguồn từ oxy. Oxy nuôi dưỡng vi khuẩn hiếu khí và nấm mốc, đồng thời gây ra phản ứng oxy hóa làm chất béo bị ôi, rau củ thâm đen và thịt đổi màu nâu xám. Khi bạn rút gần hết không khí ra khỏi túi và hàn kín miệng túi, môi trường bên trong gần như không còn oxy, nên các phản ứng này chậm lại rõ rệt.

Lợi ích thứ hai thường bị bỏ qua là chống mất nước. Trong ngăn đá, hơi ẩm từ bề mặt thực phẩm bay hơi rồi kết tinh thành đá bám xung quanh, để lại những mảng khô cứng, trắng bợt mà nhiều người gọi là cháy lạnh. Túi chân không ôm sát bề mặt thực phẩm nên hơi ẩm không có chỗ thoát, miếng thịt rã đông vẫn mọng nước và giữ nguyên hương vị.

Cần nhớ rằng hút chân không làm chậm hư hỏng chứ không tiêu diệt vi sinh vật. Thực phẩm đã hút chân không vẫn phải được giữ lạnh hoặc cấp đông. Riêng với khí hậu nóng ẩm ở Việt Nam, nguyên tắc này càng quan trọng: không bao giờ để túi thực phẩm tươi đã hút chân không ở nhiệt độ phòng quá hai giờ.

Chọn túi và cuộn màng phù hợp

Chất lượng phụ kiện quyết định phần lớn kết quả. Màng mỏng, trơn nhẵn thường không thoát hết khí ở các góc và dễ bung mối hàn sau vài ngày trong tủ đông. Màng chuyên dụng CASO có cấu trúc dạng gân, tạo các rãnh nhỏ giúp không khí thoát ra đều khắp bề mặt thay vì bị kẹt lại thành túi khí.

Độ dày vật liệu 150 micromet của màng CASO cũng tạo khác biệt: lớp màng dày và ổn định giúp chống rách khi va chạm, đồng thời ngăn các vật sắc nhọn như xương gà, xương cá hay càng tôm đâm thủng túi. Màng chuyên dụng CASO an toàn với thực phẩm, chịu được nhiệt độ nấu, có thể rửa sạch và tái sử dụng, kể cả trong máy rửa chén. Túi và cuộn màng có nhiều kích cỡ khác nhau, nên bạn hoàn toàn có thể cắt cuộn màng theo đúng chiều dài cần dùng thay vì lãng phí một chiếc túi lớn cho miếng cá nhỏ.

Cắt cuộn màng đúng cách

Khi tự tạo túi từ cuộn màng, hãy chừa thêm khoảng 5 centimet ở mỗi đầu so với kích thước thực phẩm. Phần dư này cho bạn không gian để hàn lại lần hai nếu mối hàn đầu tiên chưa đẹp, và cũng để cắt mở túi sau này mà vẫn còn đủ chiều dài hàn kín lại.

Bảng thời gian bảo quản tham khảo

Những con số dưới đây là mốc tham khảo cho thực phẩm tươi, sạch, được hút chân không đúng kỹ thuật. Hãy luôn tin vào mắt và mũi của bạn trước khi tin vào bảng.

Thực phẩm	Bảo quản thường	Hút chân không, ngăn mát	Hút chân không, ngăn đá
Thịt heo, thịt bò tươi	2 đến 3 ngày	8 đến 10 ngày	12 đến 24 tháng
Thịt gà nguyên con hoặc pha lóc	2 ngày	6 đến 8 ngày	10 đến 12 tháng
Cá và hải sản tươi	1 đến 2 ngày	4 đến 5 ngày	10 đến 12 tháng
Thịt nguội, xúc xích đã cắt	4 đến 6 ngày	20 đến 25 ngày	Không khuyến khích
Phô mai cứng	15 đến 20 ngày	60 ngày	Không khuyến khích
Rau củ đã chần sơ	3 đến 5 ngày	10 đến 14 ngày	18 đến 24 tháng
Cà phê hạt, các loại hạt khô	3 đến 6 tháng	Không áp dụng	Không áp dụng
Gạo, đậu, ngũ cốc khô	6 tháng	Không áp dụng	Không áp dụng
Súp, nước dùng đã để nguội	2 ngày	5 đến 7 ngày	6 đến 8 tháng

Với thực phẩm khô như cà phê, hạt điều hay gạo, bạn không cần tủ lạnh: chỉ cần hút chân không rồi để nơi khô mát, tránh ánh nắng là đủ. Đây là cách rất hiệu quả để chống mọt và chống ỉu trong mùa nồm ẩm.

Chuẩn bị thực phẩm trước khi hút

Một mối hàn hỏng gần như luôn bắt nguồn từ khâu chuẩn bị. Miệng túi phải hoàn toàn khô và sạch: chỉ một giọt nước sốt hay một vụn dầu mỡ dính vào vùng hàn cũng khiến hai lớp màng không dính chặt vào nhau, và túi sẽ tự xì hơi sau vài giờ. Hãy dùng khăn giấy lau kỹ mặt trong của miệng túi trước khi đóng.

Thực phẩm nóng cần được để nguội hoàn toàn. Hơi nước bốc lên từ đồ ăn còn ấm sẽ ngưng tụ trong túi, làm ướt vùng hàn và tạo môi trường ẩm lý tưởng cho vi khuẩn. Cách nhanh nhất là dàn mỏng thức ăn ra khay, để nguội ở nhiệt độ phòng khoảng 20 phút rồi cho vào ngăn mát cho tới khi nguội hẳn.

Với thịt và cá, hãy thấm thật khô bề mặt bằng khăn giấy. Bề mặt khô vừa giúp hút chân không sâu hơn vừa cho miếng thịt màu sắc đẹp hơn khi rã đông. Các phần xương nhọn nên được bọc một lớp giấy nến hoặc màng bọc mỏng trước khi cho vào túi.

Ướp thịt bằng phương pháp hút chân không

Xử lý thực phẩm ướt, mềm và nhiều nước sốt

Đây là nhóm khó nhất. Với súp, nước dùng hay món kho nhiều nước, mẹo kinh điển là cấp đông trước: rót vào hộp hoặc khay, để đông cứng thành khối, sau đó lấy khối đông ra và hút chân không. Khi đó không còn chất lỏng nào bị hút vào máy.

Với thực phẩm mềm dễ bẹp như dâu tây, bánh mì mềm, chả cá hay bánh ngọt, hãy dùng chế độ hút nhẹ nếu máy của bạn có tuỳ chọn này, hoặc theo dõi và dừng tay ngay khi túi vừa ôm sát thực phẩm. Một cách khác là làm đông sơ khoảng một giờ để bề mặt cứng lại rồi mới hút.

Không nên hút chân không những gì

Một số thực phẩm không phù hợp với môi trường thiếu oxy. Tỏi và hành tây tươi, nấm tươi, phô mai mềm chưa tiệt trùng và rau lá sống chưa qua chần đều nằm trong nhóm này, vì môi trường yếm khí có thể tạo điều kiện cho vi khuẩn kỵ khí phát triển. Chuối, bơ và các loại quả đang chín tiếp tục hô hấp mạnh nên cũng không nên đóng gói kín.

Chia khẩu phần và ghi nhãn khoa học

Lợi ích lớn nhất của hút chân không với bếp gia đình là chia khẩu phần. Thay vì rã đông cả tảng thịt một kilogram rồi phải nấu hết, bạn chia thành các gói vừa đúng một bữa. Việc này vừa tiết kiệm vừa an toàn, vì thực phẩm đã rã đông không nên cấp đông trở lại.

Rửa sạch, sơ chế và thấm khô toàn bộ nguyên liệu ngay khi đi chợ về.
Chia thành khẩu phần theo số người ăn thực tế của gia đình bạn.
Dàn phẳng thực phẩm trong túi thành lớp mỏng đều, không chồng lớp.
Lau khô miệng túi, đặt túi phẳng, không nhăn trên thanh hàn.
Hút chân không và hàn kín, kiểm tra mối hàn có liền mạch không.
Ghi tên món và ngày đóng gói lên túi bằng bút lông dầu.
Xếp túi nằm phẳng cho tới khi đông cứng, sau đó dựng đứng như xếp sách.
Áp dụng nguyên tắc vào trước, dùng trước để không quên gói cũ.

Cách xếp dựng đứng ở bước cuối giúp bạn nhìn thấy nhãn của mọi gói chỉ trong một cái liếc mắt, và tận dụng được gần như toàn bộ thể tích ngăn đá.

Ướp nhanh và nấu ở nhiệt độ thấp

Trong túi chân không, áp suất giảm làm các thớ thịt hơi giãn ra, nhờ đó gia vị thấm nhanh hơn nhiều so với ướp trong tô. Một mẻ thịt nướng ướp sả ớt thường cần vài giờ trong tủ lạnh, nhưng khi hút chân không, khoảng 30 đến 45 phút đã cho hương vị đậm tương đương. Hãy dùng lượng nước ướp vừa đủ để áo quanh thịt, tránh nước sốt tràn lên miệng túi.

Túi chân không cũng là nền tảng của kỹ thuật nấu chậm ở nhiệt độ thấp trong nước. Vì màng chuyên dụng CASO chịu được nhiệt độ nấu, bạn có thể thả nguyên túi vào nồi nước ấm giữ ổn định nhiệt để làm ức gà mềm mọng hay thăn bò chín đều từ ngoài vào trong. Sau khi lấy ra, chỉ cần áp chảo nhanh cho vàng mặt là xong.

Những lỗi thường gặp cần tránh

Nhồi túi quá đầy khiến thực phẩm chạm vào vùng hàn và làm hở mối hàn.
Hàn khi miệng túi còn ẩm hoặc dính dầu mỡ, dẫn tới xì hơi sau vài ngày.
Tái sử dụng túi đã đựng thịt sống hoặc cá sống cho thực phẩm ăn liền.
Đặt túi nhăn nhúm lên thanh hàn, tạo nếp gấp làm rò rỉ không khí.
Hút chân không thức ăn còn nóng, gây ngưng tụ hơi nước bên trong.
Coi hút chân không là cách thay thế cho tủ lạnh với thực phẩm tươi sống.
Quên ghi ngày tháng, khiến gói hàng nằm quên trong ngăn đá cả năm.
Hút liên tục quá nhiều túi mà không cho máy nghỉ giữa các lần.

Nếu phát hiện một túi bị phồng trở lại trong tủ lạnh, đừng tiếc: hãy kiểm tra kỹ mùi và trạng thái thực phẩm, và bỏ đi nếu có bất kỳ dấu hiệu bất thường nào.

Bộ hộp bảo quản chân không CASO VacuBoxx cùng máy hút chân không

Câu hỏi thường gặp

Túi hút chân không có tái sử dụng được không? Có, với điều kiện túi từng đựng thực phẩm khô, rau củ hoặc đồ đã nấu chín. Màng chuyên dụng CASO có thể rửa sạch, kể cả trong máy rửa chén, rồi phơi thật khô trước khi dùng lại. Riêng túi đã đựng thịt sống, cá sống hoặc trứng thì nên bỏ, vì nguy cơ nhiễm chéo vi khuẩn cao hơn nhiều so với khoản tiền tiết kiệm được.

Vì sao túi của tôi bị phồng lên sau vài ngày? Nguyên nhân phổ biến nhất là mối hàn không kín do miệng túi bị ẩm, dính dầu hoặc bị nhăn khi hàn. Nguyên nhân thứ hai là thực phẩm bên trong đã bắt đầu lên men hoặc phân huỷ, sinh ra khí. Nếu túi phồng kèm mùi chua hoặc mùi lạ, hãy bỏ ngay và không nếm thử.

Có cần rã đông thực phẩm trước khi hút chân không lại không? Không nên hút chân không lại thực phẩm đã rã đông rồi cấp đông tiếp, vì mỗi chu kỳ rã đông đều làm vi khuẩn tăng nhanh và làm mất nước trong tế bào. Cách tốt nhất là chia khẩu phần đúng nhu cầu ngay từ đầu, để mỗi lần chỉ lấy ra đúng phần sẽ nấu.

Thiết bị CASO gợi ý

Để hút chân không hiệu quả và bền lâu, hãy kết hợp máy hút chân không CASO với màng chuyên dụng CASO dạng túi hoặc cuộn, có nhiều kích cỡ phù hợp từ miếng cá phi lê nhỏ tới tảng thịt lớn.