Ngày 5 tháng 3 là Ngày Tiết kiệm Năng lượng Quốc tế, một dịp nhắc chúng ta nhìn lại thói quen dùng điện trong nhà. Gian bếp thường là nơi tiêu thụ nhiều năng lượng nhất, nhưng cũng là nơi dễ cải thiện nhất, vì phần lớn lãng phí đến từ những thói quen nhỏ lặp đi lặp lại mỗi ngày. Đun cả ấm nước để pha một tách trà, bật lò lớn để nướng vài miếng rau, mở tủ lạnh quá lâu, tất cả đều cộng dồn thành hóa đơn cuối tháng. Bài viết này gợi ý cách dùng năng lượng có ý thức hơn mà không phải đánh đổi sự tiện lợi hay chất lượng món ăn.
Vì sao gian bếp tiêu tốn nhiều năng lượng
Hầu hết năng lượng trong bếp được dùng để làm nóng, và làm nóng luôn đắt. Điều đáng nói là phần lớn nhiệt sinh ra không đi vào thức ăn. Khi bạn đun một ấm nước đầy để lấy một tách, phần nước còn lại nguội dần và toàn bộ năng lượng đun nó trở nên vô ích. Khi bạn bật lò nướng dung tích lớn để làm chín một khay nhỏ, bạn đang trả tiền để làm nóng chủ yếu là không khí và thành lò.
Nguyên tắc tiết kiệm vì thế rất đơn giản: làm nóng đúng lượng cần thiết, trong không gian nhỏ nhất có thể, trong thời gian ngắn nhất có thể. Ba yếu tố này giải thích gần như toàn bộ khác biệt giữa một gian bếp tốn kém và một gian bếp hiệu quả.

Chỉ đun đúng lượng nước bạn cần
Đây là chỗ dễ tiết kiệm nhất trong cả gian bếp. Máy phân phối nước nóng tăng áp HW 770 Advanced cung cấp nước nóng chỉ trong 7 giây và chỉ làm nóng đúng lượng nước bạn cần, giúp tiết kiệm tới 50% năng lượng, nước và thời gian so với ấm đun nước thông thường.
Ngoài chuyện tiết kiệm, việc kiểm soát nhiệt độ còn cải thiện chất lượng đồ uống. Nhiệt độ có thể được điều chỉnh chính xác theo từng loại trà, và nút bộ nhớ cho phép lưu lại cài đặt cho loại trà bạn hay uống nhất. Trà xanh pha bằng nước sôi sùng sục sẽ đắng chát, còn trà đen pha bằng nước chưa đủ nóng sẽ nhạt và thiếu hương.
Bảng nhiệt độ pha trà tham khảo
| Loại trà | Nhiệt độ nước | Thời gian hãm |
|---|---|---|
| Trà xanh | Khoảng 70 đến 80 độ C | 1 đến 2 phút |
| Trà trắng | Khoảng 75 đến 85 độ C | 2 đến 3 phút |
| Trà ô long | Khoảng 85 đến 95 độ C | 2 đến 3 phút |
| Trà đen | Khoảng 95 độ C | 3 đến 5 phút |
| Trà thảo mộc | Nước sôi | 5 đến 7 phút |
| Cà phê pha thủ công | Khoảng 92 đến 96 độ C | Theo phương pháp pha |
Nấu bằng hơi nước và khí nóng thay cho lò lớn
Thiết bị nhỏ luôn hiệu quả hơn thiết bị lớn khi lượng thức ăn ít, đơn giản vì có ít không gian cần làm nóng hơn và thời gian gia nhiệt ngắn hơn. Nồi chiên không khí kết hợp hơi nước AirFry & Steam 700 giúp bạn tiết kiệm tới 50% thời gian và năng lượng so với lò nướng thông thường.
Chức năng hơi nước còn mang lại lợi ích về dinh dưỡng. Hấp là cách làm chín nhẹ nhàng, đặc biệt hợp với rau củ và cá, vì thực phẩm không ngâm trong nước nên các vitamin và chất dinh dưỡng tan trong nước được giữ lại thay vì hòa đi mất. Kết quả là món ăn giữ được hương vị đậm đà và màu sắc tươi.

Thiết bị vận hành không cần pin
Tiết kiệm năng lượng không chỉ là chuyện điện lưới. Pin dùng một lần là một dạng lãng phí âm thầm, vừa tốn tiền vừa tạo ra rác thải khó xử lý. Cân nhà bếp động học KitchenEnergy tự tạo ra năng lượng cần thiết bằng cách xoay bánh xe năng lượng, nhờ đó loại bỏ hoàn toàn nhu cầu dùng pin.
Về mặt sử dụng, cân có cảm biến chính xác với bước tăng 1g cho đến tối đa 5kg, đủ cho mọi công việc từ cân bột làm bánh đến cân nguyên liệu nấu ăn. Bề mặt thép không gỉ được đánh bóng dễ lau chùi, còn thiết kế đặc biệt phẳng giúp cân cất gọn trong ngăn kéo. Cân sức khỏe BodyEnergy Pro hoạt động theo cùng nguyên lý động lực, cũng không cần đến pin.
Những thói quen nhỏ tạo khác biệt lớn
- Đậy vung khi đun nấu, vì nhiệt thoát qua miệng nồi hở là phần lãng phí lớn nhất.
- Chọn nồi có đáy vừa khít với vùng nấu thay vì nhỏ hơn nhiều.
- Rã đông thực phẩm trong ngăn mát qua đêm thay vì dùng thiết bị làm nóng.
- Tắt thiết bị sớm vài phút và tận dụng nhiệt dư còn lại.
- Chỉ mở tủ lạnh khi đã biết mình cần lấy gì.
- Vệ sinh giàn ngưng phía sau tủ lạnh định kỳ để máy nén không phải chạy quá sức.
- Nấu nhiều phần một lần thay vì bật thiết bị nhiều lượt trong tuần.
Bảo quản thông minh cũng là tiết kiệm
Thực phẩm bị vứt đi là dạng lãng phí năng lượng tốn kém nhất, vì nó kéo theo toàn bộ năng lượng đã dùng để trồng trọt, vận chuyển, bảo quản và nấu nướng. Vì vậy mọi biện pháp giúp thực phẩm giữ được lâu hơn đều gián tiếp là biện pháp tiết kiệm năng lượng.
Hãy sắp xếp tủ lạnh theo nguyên tắc đồ cũ ra trước, dán nhãn ghi ngày cho mọi thứ nấu sẵn, và lên thực đơn tuần trước khi đi chợ. Ba việc này không tốn một đồng nào nhưng thường cắt giảm được phần lớn lượng thực phẩm bị bỏ phí trong một gia đình.

Câu hỏi thường gặp
Thiết bị nhỏ có thực sự tiết kiệm hơn lò nướng lớn không? Có, khi lượng thức ăn ít. Lò lớn phải làm nóng một khoang rộng cùng toàn bộ thành lò trước khi thức ăn bắt đầu chín, còn thiết bị nhỏ đạt nhiệt độ nhanh hơn nhiều. Với những khay nhỏ hằng ngày, khác biệt về thời gian và năng lượng là rất rõ.
Vì sao không nên đun nước sôi cho mọi loại trà? Vì nhiệt độ quá cao chiết xuất quá nhanh các hợp chất gây đắng chát, đặc biệt ở trà xanh và trà trắng. Pha đúng nhiệt độ vừa cho tách trà ngon hơn vừa không tốn năng lượng để đun nước nóng hơn mức cần thiết.
Tôi nên bắt đầu từ đâu nếu muốn giảm điện trong bếp? Hãy bắt đầu từ thói quen đun nước, vì đó là hành động lặp lại nhiều lần nhất trong ngày và cũng dễ thay đổi nhất. Sau đó chuyển sang việc chọn thiết bị có kích thước phù hợp với lượng thức ăn bạn thường nấu.
Thiết bị CASO gợi ý
Các thiết bị dưới đây được nhắc đến trong bài, giúp bạn làm nóng đúng lượng cần, nấu nhanh hơn và giảm phụ thuộc vào pin dùng một lần.

Nồi chiên không dầu CASO AirFry & PizzaChef
Khoang nhỏ nóng nhanh nên tốn ít điện hơn bật lò lớn cho vài phần ăn.

Lò vi sóng CASO MG 25 Ecostyle Ceramic
Hâm nóng bằng vi sóng thường tiết kiệm điện hơn hâm bằng lò nướng.

Bình thủy điện CASO HW 1660
Chỉ làm nóng đúng lượng nước cần dùng thay vì đun cả ấm.


